Ikigai (ή ο λόγος για να ξυπνάς κάθε πρωί)

Το Ikigai (προφέρεται ίκι-γκάι) είναι μια ιαπωνική έννοια που προέρχεται από το νησί Οκινάουα, μια από τις περίφημες “Μπλε Ζώνες” του πλανήτη, όπου οι άνθρωποι ζουν περισσότερο και καλύτερα. Ετυμολογικά, προέρχεται από τις λέξεις “iki” (ζωή) και “gai” (αξία ή σκοπός).

Με απλά λόγια, είναι ο λόγος ύπαρξής σου, το κίνητρο που σε κάνει να πετάγεσαι από το κρεβάτι κάθε πρωί με όρεξη.

Πώς το φτιάχνουμε: Οι 4 Κύκλοι

Για να βρεις το δικό σου Ikigai, χρειάζεται να απαντήσεις με ειλικρίνεια σε τέσσερις βασικές ερωτήσεις. Φαντάσου τέσσερις μεγάλους κύκλους που τέμνονται μεταξύ τους (ένα διάγραμμα Venn). Κάθε κύκλος αντιπροσωπεύει έναν πυλώνα της ζωής σου:

1. Ο Κύκλος του τί αγαπάς; Αυτά που σε γεμίζουν χαρά, χάνεις την αίσθηση του χρόνου όταν τα κάνεις. Γράψε όσα περισσότερα μπορείς.
2. Ο Κύκλος των ικανοτήτων (σε τί είσαι καλός;) Οι δεξιότητές σου, τα φυσικά σου ταλέντα, αυτά που έμαθες με τον καιρό. Σίγουρα είσαι καλός σε πολλά, ακόμα και σε πράγματα που δεν φαντάζεσαι.
3. Ο Κύκλος των αναγκών (τί χρειάζεται ο κόσμος;) (Πώς μπορείς να προσφέρεις αξία στους άλλους, τι λείπει από την κοινωνία ή την αγορά).
4. Ο Κύκλος της ανταμοιβής (για τί μπορείς να πληρωθείς;) Πώς μπορείς να βγάλεις τα προς το ζην μέσα από τις ικανότητές σου. Πληρωμή δεν είναι μόνο ο μισθός, είναι και η ανταλλαγή αξίας.

Αφού γεμίσεις τους κύκλους με 10-15 στοιχεία στον καθένα, και αφού κάνεις και τις απαραίτητες ομαδοποιήσεις, εφάρμοσε τον Κανόνα 80/20 (Pareto). Εστίασε στο 20% των δραστηριοτήτων που σου δίνουν το 80% της πληρότητας. Το Ikigai δεν είναι φυλακή, είναι πυξίδα. Αυτό το 20% είναι η βάση για το Ikigai σου.

Πώς το ερμηνεύουμε: Η Χρυσή Τομή

Η μαγεία του Ikigai κρύβεται στις κοινές περιοχές που τέμνουν αυτοί οι κύκλοι. Εκεί δημιουργούνται σημαντικές πτυχές της ζωής μας, αλλά αν τα στοιχεία είναι “ασύμβατα”, μπορεί να προκύψει ένα αίσθημα ελλείματος ή κενού.

• Αυτό που Αγαπάς + Είσαι Καλός, είναι το Πάθος σου! Νιώθεις ικανοποίηση, αλλά ίσως δεν βγάζεις χρήματα ή δεν προσφέρεις στο σύνολο.
• Αυτό που Αγαπάς + Το Χρειάζεται ο κόσμος, είναι η Αποστολή σου. Νιώθεις ενθουσιασμό, αλλά μπορεί να μην πληρώνεσαι γι’ αυτό.
• Αυτό στο οποίο Είσαι Καλός + Πληρώνεσαι, είναι το Επάγγελμά σου. Μπορεί να νιώθεις άνεση, αλλά ίσως σου λείπει το βαθύτερο νόημα.
• Αυτό που Χρειάζεται ο κόσμος + Πληρώνεσαι, είναι η Κλίση σου. Είσαι ενθουσιασμένος, αλλά ίσως νιώθεις αβεβαιότητα αν δεν είσαι πραγματικά καλός σε αυτό.

Ikigai : Το κέντρο όλων

Όταν καταφέρεις να συνδυάσεις τα καλύτερα στοιχεία σου στο κέντρο των τεσσάρων κύκλων, έχεις βρει το Ikigai σου. Ισορροπία, πληρότητα, οικονομική βιωσιμότητα και προσφορά.

Συνδυάζοντας το Ikigai με άλλα εργαλεία αυτοβελτίωσης

Εδώ είναι που η προσωπική ανάπτυξη περνάει στο επόμενο επίπεδο. Το Ikigai δεν χρειάζεται να είναι αποκομμένο από τα προηγούμενα εργαλεία που εξετάσαμε. Μπορούν κάλλιστα να γίνουν συνδυασμοί που θα διευρύνουν την οπτική σου, αλλά και τις επιλογές σου:

• Με την Ανάλυση SWOT: Τα Strengths (Δυνατά Σημεία) σου κουμπώνουν ακριβώς στον κύκλο “Σε τι είσαι καλός”. Οι Opportunities (Ευκαιρίες) σε βοηθούν να εντοπίσεις το “Τι χρειάζεται ο κόσμος” και “Για τι μπορείς να πληρωθείς”. Αντίστοιχα, τα Weaknesses σου δείχνουν τι πρέπει να αποφύγεις (ή να βελτιώσεις) για να μην καταστρέψεις το Ikigai σου.
• Με το Παράθυρο Johari: Η Τυφλή Περιοχή (αυτά που βλέπουν οι άλλοι σε εμάς αλλά εμείς αγνοούμε) είναι χρυσωρυχείο! Συχνά οι άλλοι βλέπουν σε τι είμαστε καλοί πολύ πριν το αναγνωρίσουμε εμείς. Η Άγνωστη Περιοχή μπορεί, μέσω πειραματισμού, να μας αποκαλύψει νέα πράγματα που αγαπάμε.
• Με τον Κανόνα του Pareto (80/20): Στην προσπάθεια να χτίσεις το Ikigai σου, εστίασε το 80% του χρόνου και της ενέργειάς σου στο 20% των δραστηριοτήτων που σε φέρνουν πιο κοντά στο κέντρο του διαγράμματος. Μην αναλώνεσαι σε πράγματα που γεμίζουν μόνο τον έναν κύκλο εις βάρος των άλλων.
• Με τον Τροχό της Ζωής: Ο Τροχός σου δείχνει την ανισορροπία σε διάφορους τομείς της ζωής σου. Το Ikigai όμως, λειτουργεί ως το “κέντρο” αυτού του τροχού. Όταν έχεις βρει κάτι που δίνει νόημα στην καθημερινότητά σου (είτε αυτό είναι η δουλειά σου, είτε ένα πάθος, είτε η προσφορά στην κοινότητα), ο τροχός δεν χρειάζεται να είναι απόλυτα κυκλικός για να είσαι ευτυχισμένος. Η ενέργειά σου κατανέμεται οργανικά παντού σε όλες τις κατηγορίες.

Πού μας ωφελεί το Ikigai;

1. Ψυχική Ανθεκτικότητα: Όταν ξέρεις γιατί κάνεις κάτι, αντέχεις τα εμπόδια (όπως έλεγε και ο Νίτσε: “Αυτός που έχει ένα ‘γιατί’ για να ζήσει, μπορεί να αντέξει σχεδόν οποιοδήποτε ‘πώς'”).
2. Μακροζωία & Υγεία: Έρευνες δείχνουν ότι η αίσθηση σκοπού μειώνει το άγχος και συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονών στο σώμα.
3. Επαγγελματική Πυξίδα: Σε βοηθάει να πάρεις αποφάσεις καριέρας όχι μόνο με βάση τα χρήματα, αλλά και την προσωπική σου ισορροπία.

Έξτρα Tip: Το Ikigai δεν είναι στατικό. Αυτό που αγαπάς ή ο τρόπος που πληρώνεσαι στα 25 σου, μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικός στα 45 σου. Το Ikigai επαναπροσδιορίζεται όσο εξελίσσεσαι εσύ.